5.5 ฟังก์ชันทางคณิตศาสตร์ (Math Function)

     เป็นฟังก์ชันที่เกี่ยวข้องกับการคํานวณตัวเลข ซึ่งเป็นฟังก์ชันมาตรฐานที่โปรแกรม PHP จัดเตรียม ไว้ให้แล้ว ในที่นี้จะกล่าวถึงฟังก์ชันเกี่ยวกับจํานวนที่ถูกใช้งานบ่อย และน่าสนใจ ดังต่อไปนี้ ฟังก์ชันเกี่ยวกับการประมาณค่า ฟังก์ชันเกี่ยวกับการประมาณค่าที่น่าสนใจ

5.5.1 ฟังก์ชันเกี่ยวกับการประมาณค่า

     ฟังก์ชันเกี่ยวกับการประมาณค่าที่น่าสนใจ มีดังนี้

5.5.1.1 ฟังก์ชัน ceil()

     ฟังก์ชัน ceil() เป็นฟังก์ชันที่ใช้สําหรับในการปัดเศษเลขทศนิยมให้เป็นเลขจํา นวนเต็ม โดยการปัดเศษขึ้นถ้ามีเลขหลังจุดทศนิยม

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน ceil()

ceil(number);

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.3 การใช้งานฟังก์ชัน ceil()

     เขียนคําสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_ceil.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

13 16

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน ceil() ทำการปัดเศษเลขทศนิยมที่กำหนดให้เป็นเลขจำนวนเต็ม โดยจะทำการปัดเศษขึ้นถ้ามีเลขหลังจุดทศนิยม แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน ceil ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.1.2 ฟังก์ชัน floor()

     ฟังก์ชัน floor() เป็นฟังก์ชันที่ใช้สำหรับตัดเศษหลังจุดทศนิยมทิ้ง ไม่ว่าเศษนั้นจะมีค่าเท่าใดก็ตาม

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน floor()

floor(number);

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.4 การใช้งานฟังก์ชัน floor()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_floor.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

12 15

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน floor() ทำการตัดเศษหลังจุดทศนิยมของเลขทศนิยมที่ กำหนดทิ้ง ไม่ว่าเศษนั้นจะมีค่าเท่าใดก็ตาม แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน floor ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.1.3 ฟังก์ชัน round()

     ฟังก์ชัน round() เป็นฟังก์ชันที่ใช้สําหรับการประมาณค่าให้เป็นจํานวนเต็มที่ใกล้เคียง หากมีเศษมากกว่า 0.5 จะปัดเศษขึ้นเป็นจํานวนเต็ม หากมีเศษน้อยกว่า 0.5 จะปัดเศษทิ้ง

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน round()

round(number,precision);

     Number คือ ตัวเลขทศนิยม

     Precision คือ ตำแหน่งที่ต้องการปัดเศษทศนิยม (จะมีหรือไม่มีก็ได้)

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.5 การใช้งานฟังก์ชัน round()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_round.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

12 16

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน round () ประมาณค่าเลขทศนิยมที่กำหนดให้เป็นจำนวนเต็มที่ใกล้เคียง หากมีเศษมากกว่า 0.5 จะปัดเศษขึ้นเป็นจำนวนเต็ม หากมีเศษน้อยกว่า 0.5 จะปัดเศษทิ้ง แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน round ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.2 ฟังก์ชันในการเปรียบเทียบจำนวน

     ฟังก์ชันในการเปรียบเทียบจำนวน ที่น่าสนใจ มีดังนี้

5.5.2.1 ฟังก์ชัน min()

     ฟังก์ชัน min() เป็นการหาค่าของจํานวนที่น้อยที่สุดของชุดตัวเลขที่กํา
หนดรูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน min ()

min (array_values); หรือ min(value1,value2,…);

     array_values คือ ค่าของอาร์เรย์

     values คือ ค่าที่ต้องการเปรียบเทียบ อย่างน้อย 2 ค่า

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.6 การใช้งานฟังก์ชัน min()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_min.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

0 1

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน min() หาค่าตัวเลขที่น้อยที่สุดจากกลุ่มตัวเลขที่กำหนดให้ แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน min ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.2.2 ฟังก์ชัน max()

     ฟังก์ชัน max() เป็นการหาค่าของจํานวนที่มากที่สุดของชุดตัวเลขที่กําหนด รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน min ()

max (array_values); หรือ max (value1,value2,…);

     Aarray_values คือ ค่าของอาร์เรย์

     values คือ ค่าที่ต้องการเปรียบเทียบ อย่างน้อย 2 ค่า

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.7 การใช้งานฟังก์ชัน max()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_max.php 

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

9 9

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน max() หาค่าตัวเลขที่มากที่สุดจากกลุ่มตัวเลขที่กำหนดให้ แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน max ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.3 ฟังก์ชันเพิ่มเติมอื่นๆ ที่น่าสนใจ

5.5.3.1 ฟังก์ชัน abs()

     ฟังก์ชัน abs() เป็นฟังก์ชันใช้สําหรับค่าสัมบูรณ์ของตัวเลข (Absolute Number) ไม่ว่าค่าตัวเลขที่กําหนดจะเป็นจํานวนเต็มบวกหรือลบก็ตาม ค่าที่แสดงออกมาจะเป็นจํานวนเต็มบวกเสมอ

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน abs ()

abs (number);

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.8 การใช้งานฟังก์ชัน abs()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_abs.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

5 20

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่  1  เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่  2 – 3  ใช้ฟังก์ชัน abs() หาค่าสัมบูรณ์ของตัวเลข จากตัวเลขที่กำหนดให้ ซึ่งค่าสัมบูรณ์จะมีค่าเป็นจำนวนเต็มบวกเสมอ แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน abs ออกมา

          บรรทัดที่  4  ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.3.2 ฟังก์ชัน pow()

     ฟังก์ชัน pow() เป็นฟังก์ชันใช้สําหรับหาค่าเลขยกกําลัง

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน pow ()

pow(x,y);

     x คือ ตัวเลขฐาน
     y คือ ตัวเลขชี้กำลัง

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.9 การใช้งานฟังก์ชัน pow()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่างแล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_pow.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

100 25

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 3 ใช้ฟังก์ชัน pow() หาค่าเลขยกกำลังจากตัวเลขที่กำหนดให้ ซึ่งค่าเลขยกกำลังเป็นได้ทั้งเลขจำนวนเต็ม และเลขทศนิยม แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน pow ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.3.3 ฟังก์ชัน sqrt()

     ฟังก์ชัน sqrt() เป็นฟังก์ชันใช้สําหรับหาค่ารากที่ 2 (Square root) ของตัวเลข โดยตัวเลขนําเข้าต้องเป็นเลขจํานวนเต็ม หรือเลขทศนิยมที่เป็นจํานวนเต็มบวก

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน sqrt()

sqrt(number);

     number คือ ค่าตัวเลข

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.10 การใช้งานฟังก์ชัน sqrt()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_sqrt.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

10 5 NAN

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

          บรรทัดที่ 2 – 4 ใช้ฟังก์ชัน sqrt() หาค่ารากที่ 2 จากตัวเลขที่กำหนดให้ ซึ่งค่ารากที่ 2 เป็นได้ทั้งเลขจำนวนเต็ม หรือเลขทศนิยม แต่ถ้าเป็นจำนวนเต็มลบ โปรแกรมจะแสดงค่า NAN ออกมา แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน sqrt ออกมา

          บรรทัดที่ 5 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี

5.5.3.4 ฟังก์ชัน rand()

     ฟังก์ชัน rand() เป็นฟังก์ชันใช้สําหรับการสุ่มค่าตัวเลขขึ้นมาอัตโนมัติ โดยค่าตัวเลข ที่สุ่มออกมาแต่ละครั้งจะมีค่าที่ไม่เหมือนกัน หากไม่ได้ระบุช่วงตัวเลขของการสุ่ม ฟังก์ชันจะสุ่มค่าระหว่าง 0 – 32,768 เพื่อคืนค่าให้กับตัวแปร หรือ แสดงผลข้อมูล

รูปแบบ การใช้งานฟังก์ชัน rand()

rand(); หรือ rand(min,max);

     min คือ ค่าตัวเลขต่ำสุดที่ต้องการสุ่ม
     max คือ ค่าตัวเลขสูงสุดที่ต้องการสุ่ม

ตัวอย่างโปรแกรมที่ 5.11 การใช้งานฟังก์ชัน rand()

     เขียนคำสั่งการสร้างฟังก์ชัน ตามตัวอย่าง แล้วบันทึกไฟล์ชื่อ function_rand.php

     Source Code:

     ผลลัพธ์ที่ได้

     ขอบเขตค่าที่เป็นไปได้ของ rand()
     ถ้าไม่กำหนด $min, $max → จะได้ค่าในช่วง 0 ถึง getrandmax()
     ค่า getrandmax() โดยทั่วไปจะเป็น
     32767 บนระบบ 16-bit
     2147483647 (2^31 - 1) บนระบบ 32-bit หรือ 64-bit

ค่าที่ได้จากการสุ่ม 0 - 32,768 ค่าที่ได้จากการสุ่ม 0 - 10

     อธิบายโปรแกรม

          บรรทัดที่ 1 เปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี 

          บรรทัดที่ 2 ใช้ฟังก์ชัน rand() สุ่มค่าตัวเลขขึ้นมา อัตโนมัติ ในการสุ่มแต่ละครั้งจะได้ตัวเลขที่ไม่เหมือนกัน  แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน rand() ออกมา

          บรรทัดที่ 3 ใช้ฟังก์ชัน rand() สุ่มค่าตัวเลขขึ้นมาอัตโนมัติ โดยกำหนดค่าตัวเลขต่ำสุดและสูงสุดที่ต้องการสุ่ม แล้วใช้คำสั่ง echo แสดงค่าจากฟังก์ชัน rand() ออกมา

          บรรทัดที่ 4 ปิดแท็กคำสั่งภาษาพีเอชพี